De gevaren en risico's van heatstress

De temperatuur van het menselijk lichaam dient op ongeveer 37 graden Celsius gehouden te worden. Dit betekent dat de warmteproductie en de warmteafgifte van het lichaam met elkaar in balans moeten zijn, anders treedt opwarming van het lichaam op, ook wel heatstress genoemd.

De warmteproductie wordt bepaald door de mate waarin men zich inspant. De warmteafgifte wordt voornamelijk bepaald door processen als:

• convectie (warmteoverdracht door stroming) waarbij koelere omgevingslucht opwarmt wanneer de lucht langs de warmere huid stroomt;
• straling van een 'gloeiende' huid, die warmte uitstraalt;
• verkoelend effect van verdamping van zweet op de huid en/of vocht in de longen;
• De externe arbeid (mechanische arbeid), geleiding (aanraken van koude voorwerpen). De bijdragen van externe arbeid en geleiding zijn in het algemeen verwaarloosbaar klein.

Het klimaat van de omgeving en kleding spelen een belangrijke rol in bovengenoemde warmteafgifteprocessen. In figuur 1 hiernaast staan de factoren die van invloed zijn op de warmtebalans.

Voor overige informatie over warmtebelasting verwijzen we naar Arbo Informatieblad 48. Deze informatie is integraal te gebruiken bij dit protocol.

Wat is van invloed op de warmtebalans?

Bij opwarming reageert het lichaam onder meer met een verhoging van de (huid)doorbloeding, om de warmte naar het lichaamsoppervlak te transporteren en zo de warmteafgifte naar de omgeving te vergroten.
Daarnaast zal de productie van zweet op gang komen. Wanneer het zweet verdampt, onttrekt dit warmte aan het lichaam.

Figuur 1. Factoren die van invloed zijn op de warmtebalans

Bij het werken in warmte kunnen warmteziekten ontstaan, zoals een irriterende warmtehuiduitslag, hittekramp, hitte-uitputting en hitteberoerte (zonnesteek). Bij een hitteberoerte is de temperatuurregulatie van het lichaam ontregeld en is de temperatuur van het lichaam levensbedreigend hoog (> 41 graden Celsius).

Individuele factoren zoals overgewicht en matige fysieke conditie kunnen de tolerantie voor hittebelasting negatief beïnvloeden en daarmee tot een verhoogd risico op warmteziekte leiden.